على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1672

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رغيف ( raqif ) ا . ع . نان گرده . ج : ارغفة و رغف و رغفان و تراغيف . رغيفى ( raqifiyy ) ص . ع . منسوب برغيف كه نان گرده باشد . رغين ( raqin ) ا و ص . پ . پا تا به و مچ پيچ . و رعنا و زيبا . رف ( raf ) ا . پ . سكو و نشيمنگاهى كه در در خانه جهة نشستن سازند . و برآمدگى در ديوار درون خانه به قدر چهار انگشت كه در آن اسباب زينت و ديگر چيزها گذارند . و نيز طاق مانندى در ديوار درون خانه كه در بالاى طاقچه سازند و در آن نيز اسباب زينت و جز آن گذارند . رف ( raff ) ا . ع . چوبى پهنا و عريض كه هر دو طرف آن در ديوار كرده بر آن متاع شگرف خانه نهند و هو شبه الطاق . ج : رفوف . و گلهء گاوان . و رمهء ميش و يا مطلق گوسپند . و هر ريگ تودهء بلند . و جاى باش شتر و گوسپند كه از شاخه‌هاى درخت و چوب سازند . و نوعى از خوردن شتر و گوسپند . و آب دهن . و خواربار . و نيكوئى . و جامهء تنك نرم . و فراخى دامن جامه بثوب ديگر . رف ( raff ) م . ع . رف رفا ( از باب ضرب و نصر ) : بسيار خورد . و رف المراة : بوسيد آن زن را به اطراف لب . و رف فلانا : نيكوئى و احسان كرد بفلان . و رفت الابل : بخوردنى رف خوردند شتران و كذلك الغنم . و رفت العين و غيرها : پريد و برجست چشم و جز آن . و رف لونه رفا و رفيفا ( از باب ضرب ) : درخشيد و روشن گرديد گونهء او . و رف له : نيك كوشش كرد در خدمت وى . و رف القوم به : گرد گرفتند آن قوم او را . المثل : من خفنا او رفنا فليقتصد اى من تعطف علينا و احاطنا . و رف الحوار امه : مكيد بچه شتر شير مادر خود را . و رف بفلان : گرامى داشت فلان را . و رف الى كذا : شادمانى نمود . و رف الطائر جناحيه : بال جنبانيد و گسترد آن مرغ وقت فرود آمدن . و نيز رف : درخشيدن برق بىآنكه پراكنده شود در ابر . و هر روزه شير خوردن . و هر روزه گرفتن تب . رف ( raff ) و ( reff ) ا . ع . بهرهء آب هر روزه . و تب هر روزه . يق : اخذته الحمى رفا او رفا . و شتر كلان هيكل . رف ( roff ) ا . ع . كاه و ريزهء آن . رفء ( raf ' ) م . ع . رفا السفينة رفأ ( از باب فتح ) : نزديك كرانه كرد كشتى را . و رفا الثوب : رفو كرد جامه را و پيوست و نيكو كرد دريدگى و بريدگى آن را . و يق : من اعتاب خرق و من استغفر رفا . رفاء ( ref ' ) ا . ع . بين القوم رفاء اى التحام و اتفاق . رفاء ( ref ' ) م . ع . رافاه مرافاة و رفاء . مر . مرافاة . رفاء ( ref ' ) م . ع . رافاه مرافاة و رفاء : مرافاة . رفاء ( ref ' ) ا . ع . پيوستگى و اتفاق و سازوارى و منه قولهم : بالرفاء و البنين دعاء للمتزوج . رفاء ( raff ' ) ص . ع . رفوگر و تعمير كننده . رفات ( rof t ) ا . ع . شكسته و از هم پاشيده و ريزه ريزه شده از هر چيز . قوله تعالى : إِذا كُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً * . رفادة ( ref dat ) ا . ع . اورم مانندى كه در زير زين و پالان نهند . و خرقه‌اى كه بدان جراحت را بندند . و مالى كه قريش در جاهليت جهة حاجيان بيرون آوردندى و بدان براى ايشان گندم و مويز خريدندى و كانت الرفادة و السقايه لبنى هاشم و السدانة و اللواء لبنى عبد الدار . رفادة ( ref dat ) م . ع . رفد رفدا و رفادة . مر . رفد . رفاده ( ref de ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خسته بند . و مرهم . و هر چيز كه بدان زخم را بندند و مريشم . رفارف ( raf ref ) ع . ج . رفرف . رفاس ( ref s ) ا . ع . ريسمانى كه بدان سر دست شتر را ببازوى آن بندند . رفاس ( rof s ) م . ع . رفسه رفسا و رفاسا ( از باب نصر و ضرب ) : بپاى زد او را . و رفس العبير : بريسمان رفاس بست شتر را . رفاش ( raff c ) ا . ع . آنكه گندم را از انبار با بيل نزد كيال ريزد . رفاض ( ref z ) ا . ع . راههاى پريشان و مختلف . رفاض ( rof z ) ا . ع . شكسته و پريشان از هر چيزى . و رفاض الحطب : هيزم ريزه . رفاضة ( raff zat ) ا . ع . قومى كه گياه رفوض را مىچرانند . رفاع ( raf ' ) ا . ع . پر شدن زراعت از دانه . رفاع ( raf ' ) و ( ref ' ) ص . ع . ايامى كه غلهء دروده را بخرمنگاه آورند . يق : هذه ايام رفاع . و كذلك : ايام رفاع . رفاع ( ref ' ) م . ع . رافع مرافعة و رفاعا . مر . مرافعة . رفاع ( raff ' ) ا . ع . كسى كه بلند نمايد و يا بجاى بلند و مرتفع برآيد . رفاعة ( raf at ) م . ع . رفع رفاعه ( از باب كرم ) : بلند آواز شد . رفاعة ( raf at ) و ( ref at ) و ( rof at ) ا . ع . بلندى آواز . و فى صوته رفاعة